Methodeonderzoek
Welke methoden adviseren wij voor basisschool ‘De Kameleon’?
Basisschool de Kameleon is op zoek naar geschikte methoden voor de vakken wereldoriëntatie en taal. Enkele belangrijke begrippen die de school wil integreren zijn:
- Samenwerkend leren
- Meervoudige intelligenties
- Sociaal constructivisme
- Leerstijlen
Deze begrippen moeten ook terug te vinden zijn in de methoden die wij uiteindelijk zullen kiezen voor de Kameleon. Daarnaast vinden wij dat differentiatiemogelijkheden belangrijk zijn binnen de methode. Zo worden zowel de zwakkere leerlingen als de sterkere leerlingen aangesproken door de methode. Dit zou bijvoorbeeld plaats kunnen vinden door voor de zwakkere leerlingen een verlengende instructie aan te bieden en voor de sterkere leerlingen extra toepassingsopdrachten.
Hierin kunnen dan ook de meervoudige intelligenties naar voren komen door bijvoorbeeld de verwerking te organiseren in discussievorm, in tekenvorm, in de vorm van uitbeelden etc. Zo komen de verschillende intelligenties (talig, visueel-ruimtelijk, lichamelijk-kinetisch) aan bod. Op deze manier kan elk kind tot zijn recht komen en een succes ervaring beleven. Dit kan weer zorgen voor meer zelfvertrouwen van het kind. De verschillende leerstijlen sluiten hier op aan. Zo kan er een verwerking bij zijn waarbij een oplossing moet worden gezocht. De methode moet bij zo’n verwerking de mogelijkheid bieden tot het uitproberen van oplossingen (doener) en de mogelijkheid bieden voor het overdenken en overleggen van de oplossing (denker/dromer.
Tevens vinden wij het belangrijk dat er sprake moet zijn van samenwerkend leren. Door samen te werken leren kinderen van elkaar en samen kunnen ze tot diverse oplossingen komen. De leerkracht kan hierdoor het zelfstandig werk stimuleren, door een sturende, dan wel begeleidende rol aan te nemen.
Methode Taal
Er zijn verschillende methoden voor het vak Taal op de basisschool. Niet elke methode sluit aan bij de eisen van basisschool de Kameleon.
Voor de Kameleon moeten de volgende punten centraal staan binnen de methode die zij willen invoeren:
- Samenwerkend Leren
- Meervoudige Intelligenties
- Sociaal Constructivisme
- De verschillende leerstijlen
Er zijn verschillende taalmethodes:
· Taal Actief
· Taal op maat
· Piramide
· Alles in 1
· Lang zullen ze lezen
· Spelling in de lift
· Taal in beeld
· Taaljournaal
· Taalleesland
· Taaltijd
· Taaltrapeze
· Taalverhaal
· Zin in taal
· Zo leren kinderen taal en spelling.
Voor Taal willen we graag de methode Taal Actief aanraden. Dit is een methode voor taal, spelling en woordenschat. De methode is afgestemd op de meest recente leerdoelen. De methode is geschikt voor groep vier tot en met acht. De methode bevat naast de leerboeken een duidelijke handleiding, een map met kopieerbladen en computerprogramma’s voor extra oefening of extra hulp.
De methode gaat uit van interactief onderwijs, wat onder andere naar voren komt in overleg voeren of discussie.
De methode besteed aandacht aan de verschillende leerstijlen. Dit wordt gedaan door verschillende uitwerkingen. Leerlingen kunnen aan de hand van tekst de stof begrijpen of door ermee aan de slag te gaan op werkbladen.
Verder staat het samenwerkend leren centraal. Van kinderen wordt verlangd dat ze naar elkaar luisteren, met elkaar spreken, samen teksten schrijven en samen reflecteren op taalgedrag. De verwerking is verschillend, zodat ieder kind een keer kan uitblinken. Bij de verwerking wordt hierdoor ingesprongen op de meervoudige intelligenties.
De methode heeft een vaste structuur. Een hoofdstuk/thema begint met een ankerverhaal. Hier wordt in latere lessen naar teruggekoppeld.
Door de vaste structuur is het goed toepasbaar in combinatiegroepen.
Een ander belangrijk punt is de differentiatiemogelijkheid. Kinderen verschillen natuurlijk in taalvaardigheid, tempo en de manier waarop ze die vaardigheden eigen maken. De methode springt hierop in. De leerkracht kan rekening houden met deze verschillen. Voor kinderen met moeite op bepaalde aspecten, bestaat er de mogelijkheid tot verlengde instructie of preteaching. Voor kinderen die zich gemakkelijk door de leerstof werken bestaat er de mogelijkheid tot het volgen van extra toepassingslessen op internet.
De methode houdt verder rekening met de multiculturele samenleving. Het leerpunt hierachter is dat kennismaking met verschillende culturen kennis en inzicht vergroot en mogelijkheden biedt tot identificatie.
De methode sluit aan hij het constructivisme, waar onder andere gesteld wordt dat kennis opdoen zich in een sociale context voltrekt. Verder wordt gesteld dat het wordt ontwikkeld en gedeeld met anderen.
De rol van de leerkracht in de methode past tevens bij het constructivisme, omdat de leerkracht diverse rollen aan moet nemen bij het geven van taallessen. In sommige lessen moet de leerkracht duidelijk kennis overdragen en in andere situaties, zoals bij het opzoeken van informatie voor een gezamenlijk werkstukje, moet de leerkracht een begeleidende rol innemen,
Een van de belangrijkste punten voor de projectgroep om de methode Taal actief te kiezen, zijn de differentiatiemogelijkheden van de methode en het inspelen op de meervoudige intelligenties ( onder andere door verschillende verwerkingen). [1]
Wereldoriëntatie
Er zijn verschillende methodes voor Wereldoriëntatie op de basisschool. Maar niet elke methode sluit aan bij de vraag van de basisschool de Kameleon.
Voor de Kameleon moeten volgende punten in de methode die zij willen aanschaffen naar voren komen:
- Samenwerkend Leren
- Meervoudige Intelligenties
- Sociaal Constructivisme
- Leerstijlen
Er zijn verscheidende methodes in omloop voor het vak Wereldoriëntatie. Hieronder is een opsomming van alle methodes. Hierbij is nog niet gekeken of deze methodes geschikt zijn voor de Kameleon.
De methodes zijn:
- Da Vinci
- Speurders onderweg
- Alles in 1
- De grote reis
- Leef(k)uren
- De nieuwe wereld
- Parel
- De wereld rond
- Piramide
- Topondernemers
- Vakken vol verhalen
- In de kijker
- Blits
De keuze die wij hebben gemaakt is gevallen op de methode ‘de grote reis’.
Met het oog op de vier verschillende punten die de Kameleon graag in de methode terug wil zien zijn we tot deze conclusie gekomen.
De methode ‘de grote reis’ heeft de aspecten meervoudige intelligenties, samenwerkend leren en sociaal constructivisme verwerkt in hun lesopzet. Het materiaal van deze methode is veelzijdig en functioneel. De onderwerpen worden steeds toegespitst op de behoeften en mogelijkheden van de leeftijdsgroep waarvoor het is bestemd. Het materiaal waarmee gewerkt wordt is dus eigentijds.
Samenwerkend leren is tegenwoordig een belangrijke maatstaaf voor basisscholen om een methode te kiezen. De Kameleon stelt deze eisen ook.
De methode ‘de grote reis’ voldoet aan deze eis.
Binnen deze methode kan er gekozen worden voor verschillende werkvormen. De leerkracht kan per les beslissen of er klassikaal instructie wordt gegeven of dat de leerlingen individueel met een opdracht bezig gaan of in tweetallen. Er zijn ook verschillende groepsopdrachten.
Doordat de leerlingen met andere leerlingen over de lesstof spreken, oefenen leerlingen zich in vaardigheden die relevant zijn voor het functioneren op school. Zoals een mening of argument geven of een samenvatting formuleren. Niet alleen de taalvaardigheden worden hierbij geoefend maar ook de sociale vaardigheden, zoals om de beurt praten en naar elkaar luisteren.
‘De grote reis’ heeft voor ieder kind iets. Dus ook met betrekking tot de meervoudige intelligenties voldoet de grote reis in de wensen van de Kameleon. Er zijn tien verschillende werktaken mogelijk:
– Plantaak
– Knutseltaak
– Tekentaak
– Theatertaak
– Onderzoekstaak
– Taaltaak
– Ontdektaak
– Kijktaak
– Kooktaak
– Speltaak
Doordat er zoveel variatie is, komt ieder kind op met zijn eigen kwaliteit aanbod. De leerkracht heeft op deze manier de mogelijkheid heeft om veel afwisseling te nemen bij de taken. Zo komt er voor iedere leerling een keer een taak waar de leerling goed in is.
Ook heeft de methode verschillende niveau mogelijkheden binnen een les. Dankzij een uitgekiend model van instructie en verwerking op meerdere niveaus, kan er door alle leerlingen met verschillende niveaus aan één thema worden gewerkt. Het model maakt het mogelijk dat de activiteiten waar nodig kunnen worden afgestemd op het niveau van individuele leerlingen.
Er wordt in deze methode ook aandacht besteed aan het sociaal constructivisme. In ‘de grote reis’ worden de kennisgebieden in samenhang gepresenteerd. Daar komt bij dat er in de activiteiten onderscheid kan worden gemaakt tussen basis- en keuzeactiviteiten. Er wordt met thema’s gewerkt. Ieder thema bestaat uit twaalf lessen. De onderwerpen staan dicht bij de belevingswereld van de kinderen. Voor iedere klas is er een speciaal programma. Per hogere klas wordt er weer breder op een onderwerp ingegaan en het aantal onderwerpen breidt zich langzaam uit. Er wordt dus verdiept op de kennis die de leerlingen al hebben.
Na al deze punten uit gelicht te hebben in deze methode, is het duidelijk de methode ‘de grote reis’ daadwerkelijk voldoet aan de eisen die de Kameleon stelt aan de methode die zij willen aanschaffen.
Een van de belangrijkste punten die de doorslag heeft gegeven voor ons als projectgroep is het feit dat ‘de grote reis’ veel mogelijkheden bied voor het werken met de verschillende niveaus en manieren van leren binnen een klas.[2]
[1] https://www.malmberg.nl geraadpleegd op 03-01-2011
[2] https://www.degrotereis.nl geraadpleegd op 03-01-2011
https://www.rug.nl/let/voorzieningen/etoc/PO-samenwerkendleren geraadpleegd op 03-01-2010